#3 Phương pháp đầu tư: RICHARD WYCKOFF — DÒ TÌM "DẤU CHÂN NGƯỜI KHỔNG LỒ" |
#3 PHƯƠNG PHÁP ĐẦU TƯ: RICHARD WYCKOFF — DÒ TÌM "DẤU CHÂN NGƯỜI KHỔNG LỒ"
Admin||8 phút đọc
aa
Phương pháp này chỉ quan tâm giá và khối lượng giao dịch đang di chuyển như thế nào.
1. CẬU BÉ CHẠY VIỆC VÀ NGƯỜI DÙNG BỮA TRƯA VỚI CHARLES DOW
Richard Wyckoff sinh năm 1873. Và khác hẳn Buffett hay O'Neil — những người có nền tảng học vấn bài bản — Wyckoff gần như đi lên từ số không, ngay giữa lòng phố Wall.
Năm 15 tuổi, ông đã đi làm — làm một chân chạy việc (người ta gọi là "stock runner") cho một công ty môi giới ở New York. Công việc này đơn giản lắm — chạy giấy tờ, chạy lệnh giữa các bàn giao dịch. Nhưng chính vì đứng ngay giữa sàn giao dịch từ tuổi thiếu niên, ông được tiếp xúc trực tiếp với nhịp đập thật của thị trường sớm hơn bất kỳ ai cùng lứa. Ông quan sát. Quan sát rất nhiều. Và tới năm ông mới ngoài 20 tuổi, ông đã đứng đầu công ty môi giới của chính mình.
Sau đó ông sáng lập ra The Magazine of Wall Street — một trong những tạp chí tài chính đầu tiên ở Mỹ. Tạp chí này về sau phát triển tới mức có hơn 200.000 người đăng ký — một con số khổng lồ vào thời điểm đó. Mỗi tuần, ông đều dùng bữa trưa cùng một người — Charles Dow, chính là cha đẻ của lý thuyết Dow, một trong những nền móng đầu tiên của phân tích kỹ thuật hiện đại. Hai người ngồi ăn trưa với nhau, trao đổi ý tưởng, và Wyckoff dần áp dụng những nghiên cứu sâu về khối lượng giao dịch của mình vào các khái niệm xu hướng mà Dow đang phát triển.
Ông cũng dành nhiều năm quan sát cách hành xử của những "tay chơi" lớn nhất thời đó trên thị trường — trong đó có J.P. Morgan, và cả Jesse Livermore, chính là người mà sau này William O'Neil ở tập 2 cũng từng nghiên cứu.
Nhưng Wyckoff không quan sát để bắt chước họ mua gì, bán gì. Ông quan sát để tìm ra: khi những "ông trùm" tài chính này ra tay, dấu vết họ để lại trên bảng giá là gì?
Và đỉnh cao chứng minh cho khả năng đọc dấu vết đó, xảy ra vào năm 1929.
Lúc đó, cả phố Wall đang trong cơn hưng phấn tột độ. Giá cổ phiếu tăng phi mã, ai cũng nghĩ thị trường sẽ còn lên mãi. Nhưng Wyckoff, khi nhìn vào những gì đang thật sự diễn ra bên dưới bề mặt giá — nhìn vào khối lượng giao dịch, vào cách giá phản ứng — ông nhận ra một điều bất thường: có ai đó lớn đang âm thầm bán ra, ngay giữa lúc đám đông vẫn đang hừng hực mua vào.
Ông thanh lý phần lớn tài sản của mình, và cảnh báo các khách hàng đang theo ông. Không lâu sau đó, cuộc Đại Khủng Hoảng 1929 ập tới, cuốn phăng gần như toàn bộ thị trường.
2. BỐN GIAI ĐOẠN CỦA RỪNG SÂU: TÍCH LUỸ, TĂNG GIÁ, PHÂN PHỐI, GIẢM GIÁ
Trước khi đi vào bốn giai đoạn, mình muốn kể bạn nghe hai quy luật nền tảng mà Wyckoff dùng để xây dựng toàn bộ hệ thống của mình.
Quy luật đầu tiên: Cung và Cầu. Khi lượng người muốn mua nhiều hơn lượng người muốn bán, giá sẽ tăng. Khi lượng người muốn bán nhiều hơn người muốn mua, giá sẽ giảm. Không có phép màu nào khác đứng sau chuyển động giá cả — tất cả chỉ là cung và cầu.
Quy luật thứ hai: Nguyên nhân và Kết quả. Wyckoff tin rằng, để có một đợt tăng giá lớn ("kết quả"), thị trường cần một khoảng thời gian tích luỹ đủ dài trước đó ("nguyên nhân") — giống như bạn cần kéo dây cung đủ căng, thì mũi tên mới bắn được đi xa. Nguyên nhân càng lớn, càng kéo dài, thì kết quả — đợt tăng hoặc giảm giá sau đó — sẽ càng mạnh, càng dài.
Và từ hai quy luật này, Wyckoff quan sát ra rằng: mọi thị trường, mọi cổ phiếu, đều di chuyển qua lại giữa bốn giai đoạn lặp đi lặp lại như một vòng tuần hoàn.
Giai đoạn 1: Tích luỹ (Accumulation)
Đây là giai đoạn mà "người khổng lồ" — dòng tiền lớn — đang âm thầm gom hàng. Trên biểu đồ, giá thường đi ngang trong một vùng khá hẹp, sau một đợt giảm giá dài trước đó. Đám đông nhìn vào lúc này thường thấy chán nản, mất kiên nhẫn, tin rằng cổ phiếu này "chết" rồi, chẳng còn gì để mong đợi.
Nhưng nếu bạn cúi xuống nhìn "dấu chân" — tức nhìn vào khối lượng giao dịch — bạn sẽ thấy có gì đó khác thường: những phiên giá giảm mà khối lượng lại thấp bất thường (không ai muốn bán tháo nữa), xen giữa những phiên khối lượng đột ngột tăng vọt nhưng giá không giảm thêm được bao nhiêu.
Đó chính là dấu chân của người khổng lồ đang lặng lẽ đi qua, gom nhặt từng bước một, cố tình không gây ra tiếng động lớn để tránh đẩy giá lên sớm — giống như một con vật lớn di chuyển thật khẽ trong đêm để không bị phát hiện.
Giai đoạn 2: Tăng giá (Markup)
Sau một thời gian gom hàng đủ lâu — nhớ lại quy luật Nguyên nhân và Kết quả — giá bắt đầu thoát khỏi vùng đi ngang, bứt phá đi lên với đà mạnh hơn hẳn. Đây là lúc "người khổng lồ" đã gom đủ hàng, và giờ để giá tự nhiên chạy theo đúng hướng họ muốn.
Trong giai đoạn này, đám đông mới bắt đầu chú ý, mới bắt đầu nhảy vào mua theo. Nhưng lúc này, người khổng lồ đã đi trước một quãng đường rất xa rồi.
Giai đoạn 3: Phân phối (Distribution)
Đây là giai đoạn mình nghĩ quan trọng nhất, vì nó dễ đánh lừa người mới nhất.
Sau một đợt tăng dài, giá lại bắt đầu đi ngang — nhìn hình dạng trên biểu đồ khá giống giai đoạn Tích luỹ ban đầu. Nhưng lần này, nó nằm ở vùng đỉnh cao, sau một chuỗi tăng giá dài, chứ không phải sau một đợt giảm.
Đám đông lúc này đang cực kỳ hưng phấn — thấy giá đã tăng một mạch dài, ai cũng tin nó sẽ còn tăng tiếp, nên đổ xô mua vào ngày càng nhiều.
Nhưng nếu bạn nhìn vào dấu chân — vào khối lượng giao dịch — bạn sẽ thấy điều ngược hẳn với giai đoạn Tích luỹ: khối lượng giao dịch đột biến tăng vọt, nhưng giá lại không thể tăng thêm được nữa, thậm chí có phiên đóng cửa thấp hơn hẳn so với mức cao nhất trong ngày.
Đây chính là dấu chân của người khổng lồ đang âm thầm bán ra — lợi dụng chính sự hưng phấn của đám đông để "sang tay" lại cổ phiếu cho những người mới nhảy vào, ở vùng giá cao nhất. Và đây chính là điều mình muốn nhấn thật mạnh với bạn: khối lượng giao dịch đột biến ở vùng đáy, và khối lượng giao dịch đột biến ở vùng đỉnh, mang hai ý nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau.
Ở vùng đáy, sau một đợt giảm dài, khối lượng tăng vọt thường là dấu hiệu tích cực — người khổng lồ đang gom hàng, đang chặn đà giảm lại. Nhưng ở vùng đỉnh, sau một đợt tăng dài, chính khối lượng tăng vọt đó lại là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm — người khổng lồ đang bán ra, đang chuẩn bị rời khỏi khu rừng, để lại đám đông vẫn còn đang say sưa mua vào.
Rất nhiều nhà đầu tư mới nhìn thấy khối lượng giao dịch tăng vọt, liền nghĩ ngay đó là tín hiệu tốt, nên mua theo. Nhưng Wyckoff dạy rằng: bạn phải nhìn nó đang xảy ra ở đâu trên hành trình của giá — ở vùng đáy sau khi giảm dài, hay ở vùng đỉnh sau khi tăng dài — thì ý nghĩa của nó mới rõ ràng.
Giai đoạn 4: Giảm giá (Markdown)
Sau khi hoàn tất quá trình phân phối, người khổng lồ đã rời đi. Giá bắt đầu rơi mạnh, phá vỡ vùng đi ngang ở giai đoạn 3, bước vào một xu hướng giảm rõ rệt.
Lúc này, phần lớn đám đông — những người vừa mua vào ở vùng đỉnh trong giai đoạn Phân phối — mới bắt đầu nhận ra chuyện gì đang xảy ra. Nhưng thường thì đã quá muộn.
Và rồi, sau một đợt giảm đủ dài, đủ sâu, chu kỳ lại quay trở lại điểm bắt đầu — bước vào một giai đoạn Tích luỹ mới, và toàn bộ vòng tuần hoàn lặp lại.
