Mọi người phải công nhận là từ ngày có Long Châu, hành vi mua thuốc của chúng ta thay đổi hẳn không? Những thông tin về thuốc giả cũng ít thấy hẳn luôn. Vậy thì bí kíp nào giúp họ thành công như vậy? Và gần đây, đây còn là cổ phiếu được CFA Research Challenge chọn để phân tích trong năm nay nữa. Cùng mình tìm hiểu cơ hội đầu tư này nha.
Ít ai còn nhớ, năm 2017, khi Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail — mã chứng khoán FRT) thâu tóm chuỗi nhà thuốc Long Châu tại TP.HCM, hệ thống này chỉ có vỏn vẹn 4 điểm bán lẻ. Gần một thập kỷ sau, tính đến giữa năm 2026, FPT Long Châu đã trở thành thế lực thống trị tuyệt đối của ngành bán lẻ dược phẩm hiện đại Việt Nam, với hơn 2.639 nhà thuốc và 236 trung tâm tiêm chủng phủ khắp 63 tỉnh thành.
Tổng số điểm bán của các chuỗi nhà thuốc hiện đại trên cả nước chỉ khoảng 492 cửa hàng vào năm 2019, đã tăng lên 4.088 cửa hàng vào năm 2026 — hơn 8 lần trong 7 năm.
Về nỗi lo thuốc giả, theo Cục Quản lý Dược, tỷ lệ thuốc giả trên tổng số mẫu kiểm tra trên cả nước vẫn ở mức thấp, dưới 0,1%, và đây là con số của toàn thị trường, không riêng của bất kỳ chuỗi nào. Nhưng số vụ việc buôn bán thuốc giả bị phát hiện, triệt phá lại không hề ít — hơn 160 vụ năm 2023, hơn 100 vụ năm 2024 — cho thấy vấn đề vẫn tồn tại trên diện rộng, đặc biệt ở các kênh phân phối trôi nổi, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử.
1. DNA công nghệ từ hệ sinh thái FPT
Lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Long Châu so với các đối thủ cùng ngành nằm ở DNA công nghệ thừa hưởng trực tiếp từ Tập đoàn FPT — bao gồm FPT Software, FPT Digital và FPT Telecom. Quá trình chuyển đổi số ở đây không dừng lại ở một ứng dụng bán hàng trực tuyến, mà là số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng: từ dự báo nhu cầu, quản lý tồn kho, đến quản trị vận hành diện rộng bằng Big Data và AI.
Đã bao giờ bạn vào nhà thuốc, mua thuốc được tích điểm, miễn phí ship thuốc tận nhà, đặt hàng tiện lợi qua zalo OA và luôn có tổng đài viên trực câu hỏi, cùng với việc kiểm soát hồ sơ bệnh nhân trong toàn hệ thống giúp hành trình mua thuốc dễ dàng hơn
Kết quả của sự đồng nhất chất lượng phục vụ này là tỷ lệ khách hàng quay lại (retention rate) đạt 72-80% — một con số hiếm có trong ngành bán lẻ dược phẩm. Toàn bộ vận hành tại cửa hàng cũng được thực hiện theo thời gian thực trên thiết bị di động, giảm thời gian phục vụ mỗi khách xuống tính bằng giây.
2. Kiểm soát nguồn cung và hạ tầng logistics chuẩn quốc tế
Long Châu xây dựng danh mục hơn 30.000 mã sản phẩm, trong đó 15.000 mã hàng phổ thông được phân phối trực tiếp từ các hãng dược phẩm hàng đầu — loại bỏ khâu trung gian, đảm bảo mọi sản phẩm có hóa đơn điện tử và chứng từ pháp lý minh bạch. Khi có tin đồn vô căn cứ về sản phẩm "Happy Mom" giả mạo, Long Châu lập tức công bố đầy đủ giấy tờ pháp lý và đề nghị công an vào cuộc — một cách phản ứng nhanh và minh bạch đáng chú ý.
Phục vụ tốc độ mở rộng thần tốc, Long Châu đã đầu tư hai kho tổng đạt chuẩn GDP (Thực hành Phân phối Thuốc tốt) và GSP (Thực hành Bảo quản Thuốc tốt): kho phía Bắc tại Mê Linh, Hà Nội (35.000 m²) và kho phía Nam tại Hựu Thạnh, Long An (45.000 m²), đảm bảo thuốc và vắc-xin được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ, độ ẩm nghiêm ngặt.
Đây cũng chính là điểm mà chính sách vĩ mô đang vô tình đứng về phía các chuỗi lớn: để đạt các chuẩn GDP, GSP, GPP, một nhà thuốc nhỏ lẻ gần như không đủ nguồn lực đầu tư hạ tầng — trong khi đây lại là sân chơi tự nhiên của các doanh nghiệp có vốn mạnh như FRT.
3. Sự ủng hộ của chính phủ
Đây là chi tiết đáng chú ý nhất trong toàn bộ câu chuyện. Luật Dược sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, mới chính thức mở hành lang pháp lý cho thương mại điện tử ngành dược tại Việt Nam. Nhưng Long Châu đã trở thành hệ thống nhà thuốc đầu tiên tích hợp thành công với ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID của Bộ Công an từ ngày 1/1/2025 — tức là đi trước thời điểm luật chính thức có hiệu lực nửa năm.
Thông qua giải pháp kết nối app-to-app, người dùng có thể dùng tài khoản VNeID đăng nhập trực tiếp vào ứng dụng "Long Châu - Chuyên gia thuốc". Sự tích hợp này cho phép truy xuất chính xác đường đi của thuốc kê đơn, đảm bảo thuốc được bán đúng người, đúng bệnh theo hồ sơ y tế số hóa — gần như loại trừ hoàn toàn nguy cơ trà trộn hàng kém chất lượng qua kênh trực tuyến.
Đi kèm với đó là chính sách giao hàng miễn phí trong vòng dưới 1 giờ, không giới hạn giá trị đơn hàng tối thiểu — áp dụng cho cả đơn hàng chỉ 11.000 đồng. Việc chấp nhận hy sinh một phần biên lợi nhuận ngắn hạn cho chi phí vận chuyển đã giúp Long Châu thu hút hàng triệu khách hàng mới, đẩy lượt truy cập trực tuyến tăng đột biến 150%.
Cuộc đua tam mã đã tách tốp rõ rệt
Thị trường bán lẻ dược phẩm hiện đại Việt Nam nhiều năm qua được định hình bởi cuộc đua giữa ba tên tuổi: Long Châu (FPT Retail), Pharmacity, và An Khang (Thế Giới Di Động). Đến giữa năm 2026, cục diện đã phân hóa rõ rệt.
Tiêu chí
FPT Long Châu
Pharmacity
An Khang (MWG)
Quy mô điểm bán
Hơn 2.639 cửa hàng
Khoảng 1.118 cửa hàng
Khoảng 409 cửa hàng (đang tái cấu trúc)
Thị phần chuỗi hiện đại
~20%, ưu thế tuyệt đối
Phân khúc thứ 2
Phân khúc thứ 3
Doanh thu/cửa hàng/tháng
1,2-1,3 tỷ đồng
Dưới 500 triệu đồng
Khoảng 498 triệu đồng
Khả năng sinh lời
Lãi ổn định, đóng góp 90% EBITDA cho tập đoàn mẹ
Lãi nhẹ sau khi đóng bớt điểm kém hiệu quả
Đang nỗ lực tiến sát điểm hòa vốn
Sự vượt trội của Long Châu nằm ở việc xác định đúng chân dung khách hàng mục tiêu. Trong khi Pharmacity ban đầu đi theo hướng cửa hàng tiện lợi kiểu phương Tây, tập trung hàng tiêu dùng nhanh, Long Châu lại tập trung cốt lõi vào thuốc kê đơn và không kê đơn. An Khang, dù được MWG hậu thuẫn tài chính dồi dào, vẫn đang trong giai đoạn thu hẹp để tối ưu chi phí, đặt mục tiêu hòa vốn vào cuối 2026. Pharmacity vừa nhận thêm vốn từ quỹ LeapFrog để khởi động lại quá trình mở rộng — cuộc chiến vẫn chưa kết thúc, nhưng lợi thế quy mô hiện đang hoàn toàn nghiêng về Long Châu.
Mặt trận mới: cuộc chiến thị trường vắc-xin 16.000 tỷ đồng
Thị trường vắc-xin Việt Nam đạt khoảng 16.000 tỷ đồng, tăng trưởng hai con số nhờ nhận thức chăm sóc sức khỏe tăng sau đại dịch COVID-19.
Long Châu chỉ mới bắt đầu triển khai tiêm chủng từ cuối 2023 với vài cơ sở thử nghiệm. Đến giữa 2026 đã đạt 236 trung tâm, duy trì tốc độ mở mới trung bình 8 cơ sở mỗi tháng. Đối thủ chính trên mặt trận này là VNVC — đang giữ vị thế thống trị với khoảng 194 trung tâm quy mô lớn, chiếm khoảng 46% thị phần doanh thu (ước hơn 9.177 tỷ đồng năm 2023), nhờ uy tín lâu năm và khả năng đàm phán độc quyền với các hãng vắc-xin quốc tế.
Lợi thế của Long Châu nằm ở mạng lưới bán lẻ sẵn có: khoảng 80% trung tâm tiêm chủng của họ vận hành theo mô hình shop-in-shop hoặc side-by-side — đặt bên trong hoặc cạnh nhà thuốc có sẵn, tiết kiệm tối đa chi phí mặt bằng và khai thác chéo tệp khách hàng khổng lồ đến mua thuốc hàng ngày. Doanh thu thực thu mỗi trung tâm tiêm chủng Long Châu đạt khoảng 2,5 tỷ đồng/tháng.
Định giá 1,5 tỷ đô và liên minh với y tế hàng đầu châu Á
Để duy trì tốc độ mở chuỗi thần tốc, FPT Retail cần một lượng vốn lưu động và CAPEX rất lớn. Giữa 2024-2025, FRT hoàn tất bán 13% cổ phần công ty con sở hữu Long Châu cho quỹ đầu tư Creador (Malaysia), được cố vấn bởi UBS AG, thu về gần 900 tỷ đồng tiền mặt. Thương vụ này chính thức định giá chuỗi Long Châu ở mức 1,5 tỷ USD — tương đương khoảng 37.500 tỷ đồng.
Con số này đáng chú ý ở chỗ: chỉ riêng giá trị Long Châu đã vượt xa tổng vốn hóa trên sàn chứng khoán của toàn bộ tập đoàn FRT ở nhiều thời điểm — một tín hiệu cho thấy cổ phiếu FRT có thể đang được thị trường định giá thấp hơn giá trị nội tại thực sự, đồng thời mở đường cho khả năng IPO độc lập của Long Châu trong tương lai.
Song song đó, tháng 1/2024, Long Châu ký hợp tác chiến lược với IHH Healthcare Singapore — đơn vị quản lý các bệnh viện danh tiếng như Gleneagles, Mount Elizabeth và Parkway — nhằm đưa các phác đồ điều trị ung thư tiên tiến về Việt Nam, với sự tham gia tư vấn của các chuyên gia y tế hàng đầu khu vực. Liên minh này giúp Long Châu vượt ra khỏi hình ảnh một nhà phân phối dược phẩm thuần túy, định vị mình như một người đồng hành trong toàn bộ chu kỳ phòng bệnh và điều trị.
Bức tranh tài chính: Long Châu đang "gánh" toàn bộ lợi nhuận tập đoàn
Sau một năm 2023 đầy thách thức, FRT bứt phá mạnh trong 2024-2025. Năm 2025, doanh thu hợp nhất đạt kỷ lục 51.083 tỷ đồng, tăng 27% so với 2024; lợi nhuận trước thuế đạt 1.219 tỷ đồng, tăng 131%.
Bước sang nửa đầu năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục vững chắc: doanh thu hợp nhất đạt 30.743 tỷ đồng (+33%), lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 825 tỷ đồng (+123%). Trong đó, doanh thu Long Châu đạt 21.356-21.448 tỷ đồng (+33-34%), chiếm xấp xỉ 70% tổng doanh thu; doanh thu FPT Shop đạt 9.387 tỷ đồng (+32%).
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cấu trúc lợi nhuận: EBITDA riêng mảng dược phẩm nửa đầu năm đạt 772,1 tỷ đồng, tăng 75,6% so với cùng kỳ, và Long Châu chiếm tới 90,83% tổng EBITDA toàn tập đoàn. Nói cách khác, mảng công nghệ FPT Shop đang hoạt động với biên lợi nhuận rất mỏng do chi phí tài chính cao và áp lực cạnh tranh, còn Long Châu mới thực sự là động cơ gánh toàn bộ lợi nhuận cho cấu trúc thượng tầng của FRT.
Định giá SOTP và chính sách vĩ mô đang thổi đúng chiều gió
Dựa trên cấu trúc hai mảng kinh doanh tách biệt, các chuyên gia xây dựng định giá theo phương pháp SOTP: giá trị Long Châu thuộc về FRT (với tỷ lệ sở hữu 75-78,59%) ước tính 28.125-29.470 tỷ đồng; giá trị FPT Shop được định giá bảo thủ ở mức 3.000-4.000 tỷ đồng; khấu trừ nợ vay thuần hợp nhất khoảng 4.000-5.000 tỷ đồng.
Từ phương pháp này, các công ty chứng khoán liên tục cập nhật khuyến nghị khả quan trong quý 3/2026: Vietcap duy trì khuyến nghị MUA, điều chỉnh tăng giá mục tiêu lên 174.000-174.500 đồng/cổ phiếu, phản ánh kỳ vọng tăng trưởng từ mảng vắc-xin. ACBS đưa mức giá mục tiêu 158.800 đồng (khuyến nghị Khả quan). Các mức định giá này thể hiện kỳ vọng lợi suất 10-22% so với thị giá giao dịch quanh 142.000 đồng. FRT cũng duy trì chính sách cổ tức hấp dẫn, tiêu biểu là phát hành cổ phiếu trả cổ tức tỷ lệ 25% từ lợi nhuận chưa phân phối của năm 2024, thu hút thêm các quỹ như Dragon Capital gia tăng tỷ trọng sở hữu.
Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đặt mục tiêu đến 2030 có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, nêu rõ chủ trương "khuyến khích các doanh nghiệp lớn dẫn dắt chuỗi cung ứng nội địa, kết nối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa". Đây là định hướng chính sách đang thổi đúng chiều gió cho một doanh nghiệp như FRT — vốn đang dùng lợi thế quy mô để dẫn dắt quá trình hợp nhất một thị trường còn phân mảnh tới hơn 95.000 điểm bán lẻ truyền thống.
Rủi ro cần nhìn thẳng
Bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Đặc thù ngành bán lẻ hiện đại là sự thâm dụng vốn lưu động khổng lồ để tài trợ hàng tồn kho và chi phí mặt bằng hàng ngàn cửa hàng. FRT duy trì cấu trúc nợ vay ngắn hạn lớn, dao động 4.000-6.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2024-2025. Dù tỷ lệ Nợ thuần/Vốn chủ sở hữu đã giảm từ 3,5 lần xuống khoảng 2,7 lần nhờ dòng tiền kinh doanh dương, mức đòn bẩy này vẫn tiềm ẩn rủi ro thanh khoản đáng kể — bất kỳ biến động nào từ chính sách tiền tệ làm tăng chi phí lãi vay đều có thể bào mòn nhanh lợi nhuận ròng.
Về mặt pháp lý và vận hành, hoạt động trong lĩnh vực y tế đồng nghĩa với tiêu chuẩn tuân thủ khắt khe. Trong quá khứ, một số cơ sở Long Châu từng bị Thanh tra Sở Y tế xử phạt hành chính (ví dụ mức phạt 15 triệu đồng tại một cơ sở TP.HCM do vi phạm quy định thực hành nhà thuốc), và có trường hợp dược sĩ bị tước chứng chỉ hành nghề tạm thời. Thiệt hại tài chính từ các vụ việc này không đáng kể, nhưng cho thấy thách thức thực sự trong việc kiểm soát chất lượng đồng đều trên một mạng lưới khổng lồ.
Một rủi ro khá đặc biệt khác: chính sự nổi tiếng của thương hiệu Long Châu đã biến nó thành mục tiêu của các tổ chức lừa đảo — mạo danh nhân viên gọi điện báo trúng thưởng, gửi liên kết độc hại, hoặc bán dạo thực phẩm chức năng kém chất lượng dưới danh nghĩa thương hiệu. Điều này buộc FRT phải liên tục đầu tư chi phí truyền thông bảo vệ thương hiệu để tránh nguy cơ khủng hoảng niềm tin từ người tiêu dùng.