#5 PHƯƠNG PHÁP ĐẦU TƯ : PETER LYNCH — ĐẦU TƯ VÀO NHỮNG GÌ BẠN BIẾT |

1. CẬU BÉ CADDY VÀ QUỸ ĐẦU TƯ VĨ ĐẠI NHẤT LỊCH SỬ

Peter Lynch sinh năm 1944, ở Newton, Massachusetts. Cuộc đời ông không hề êm đềm ngay từ đầu — bố ông mất khi ông mới 10 tuổi, gia đình từ đó gặp khó khăn về tài chính. Để có tiền phụ giúp gia đình, cậu bé Lynch đi làm caddy — người vác túi gậy cho các thành viên chơi golf — tại một câu lạc bộ golf ở Newton. Và đây chính là nơi mọi thứ bắt đầu.

Bạn nghĩ xem, những người đến chơi golf ở câu lạc bộ đó là ai? Phần lớn là các nhà môi giới chứng khoán, các nhà quản lý quỹ, các giám đốc điều hành. Và trong lúc họ đánh golf, họ nói chuyện với nhau — về ngành này đang lên, công ty kia đang có sản phẩm mới, cổ phiếu nọ đang được để ý.

Cậu bé Lynch, đi theo sau vác túi gậy, chỉ lặng lẽ... lắng nghe. Không phải công thức phức tạp, không phải thuật toán gì cả — chỉ là những cuộc trò chuyện đời thường về công việc kinh doanh thật.

Chính công việc caddy đó đã giúp ông có được học bổng vào Boston College. Và trong lúc còn là sinh viên, ông đã tự tay chọn mua cổ phiếu đầu tiên trong đời mình — cổ phiếu của Flying Tiger, một công ty vận tải hàng không. Khoản đầu tư đó lời đến mức đủ để ông tự trang trải học phí cho chương trình MBA tại trường Wharton danh giá sau này.

Năm 1966, khi còn đi học, ông đã có một suất thực tập ở Fidelity Investments — cũng nhờ mối quan hệ từ những năm tháng làm caddy. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự và tốt nghiệp Wharton, ông chính thức quay lại Fidelity làm nhà phân tích năm 1969, phụ trách các ngành dệt may, kim loại, khai khoáng. Rồi tới năm 1977 — ở tuổi 33 — ông được giao quản lý một quỹ khi đó còn rất nhỏ bé và ít ai biết tới: Fidelity Magellan Fund. Lúc ông tiếp quản, quỹ này chỉ có khoảng 18 đến 20 triệu đô tài sản.

13 năm sau, khi ông quyết định nghỉ hưu vào năm 1990, quỹ Magellan đã phình to lên tới 14 tỷ đô — trở thành quỹ tương hỗ lớn nhất thế giới vào thời điểm đó, với hơn một triệu nhà đầu tư gửi tiền vào.

Và con số ấn tượng nhất: trong suốt 13 năm đó, lợi nhuận bình quân mỗi năm ông mang lại cho nhà đầu tư là khoảng 29,2% — một con số gần như không tưởng, vượt xa hẳn mức tăng trưởng trung bình của cả thị trường trong cùng giai đoạn.

Và đây là điều mình thấy đáng nể nhất — ở đúng đỉnh cao sự nghiệp, khi cả phố Wall đang tôn sùng ông như một huyền thoại sống, Lynch quyết định nghỉ hưu. Lý do rất con người: ông đã làm việc sáu bảy ngày một tuần suốt nhiều năm liền, đi tới trụ sở công ty còn nhiều hơn đi dự sinh nhật con, dự các buổi báo cáo lợi nhuận còn nhiều hơn dự các buổi biểu diễn ở trường của con gái mình. Ông chọn dừng lại, để dành thời gian cho vợ — bà Carolyn — và các con, trong khi vẫn còn kịp.

Ông từng nói rằng đó là quyết định ông chưa bao giờ hối hận.

2. Nguyên tắc đầu tư

a/ Kiến thức là sức mạnh

“Điều quan trọng nhất đối với tôi trên thị trường chứng khoán, bất kỳ ai cũng vậy, là biết bạn sở hữu những gì” - Peter Lynch, nhà quản lý danh mục vốn đầu tư nổi tiếng của Fidelity (tập đoàn dịch vụ tài chính đa quốc gia của Mỹ).

Brian Glazer cho hay: “Trở lại những ngày giao dịch chứng khoán của tôi tại Fidelity Investments, Peter Lynch đã cho nhóm đầu tư chúng tôi những lời khuyên vô cùng sáng suốt và uyên bác. Điểm nổi bật của Peter Lynch là bề dày kinh nghiệm và kiến thức thị trường mà ông sở hữu. Những gì ông ấy nói với chúng tôi là những điều cơ bản và thuần túy, nhưng trên thực tế, hầu hết các nhà đầu tư đều bỏ qua".

Khi bạn đầu tư bằng cách mua cổ phiếu của một công ty, bạn có hiểu phương thức hoạt động kinh doanh của công ty đó không? Công ty đó kiếm tiền bằng cách nào? Có lợi thế cạnh tranh trong ngành kinh doanh đang hoạt động hay không?

Công ty nghiên cứu đầu tư có trụ sở tại Chicago, chuyên biên soạn và phân tích dữ liệu tài chính, cổ phiếu và thị trường chung Morningstar đã thiết lập một điểm dữ liệu độc quyền được gọi là “hào kinh tế”. Họ nghiên cứu về lợi thế khác biệt mà một công ty có được so với các đối thủ cạnh tranh, giúp công ty bảo vệ thị phần và lợi nhuận của mình.

Điều này đã chứng minh rằng khi đầu tư, bất cứ ai cũng cần có những hiểu biết cơ bản về đối tượng mà mình lựa chọn. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần so sánh, đối chiếu chung với các đối thủ khác để tìm ra sự lựa chọn tối ưu nhất.

b/ Không để cảm xúc chi phối

“Mọi người đều nói rằng họ là một nhà đầu tư dài hạn cho đến khi thị trường chứng khoán có những biến động lớn” - Peter Lynch.

"Biến động" là thuật ngữ của tờ nhật báo quốc tế Wall Street dùng để mô tả các chỉ số thị trường chứng khoán được niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán ở Hoa Kỳ như S&P 500 hay Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones hoặc thậm chí một cổ phiếu riêng lẻ.

Nghiên cứu hàng năm do DALBAR (một công ty nghiên cứu về đầu tư tại Boston - Mỹ) cho thấy, trong năm 2018, trung bình các nhà đầu tư vào quỹ đã mất gấp đôi số tiền cho chỉ số S&P 500.

Cảm xúc con người giúp cuộc sống phong phú hơn - nhưng không có lợi trong việc đầu tư. Nó khiến chúng ta suy nghĩ ngắn hạn và có những kỳ vọng không thực tế về lợi nhuận cả trong hiện tại và tương lai. Điều này có thể dẫn đến những sai lầm phổ biến trong đầu tư như sau:

- Hoang mang, vội vã bán cổ phiếu khi khoản đầu tư kém hiệu quả

- Danh mục đầu tư biến động, tăng doanh số dẫn đến tăng chi phí đầu tư

c/ Đa dạng hóa danh mục đầu tư

“Nếu bạn sở hữu cổ phiếu, điều này có nghĩa là bạn luôn phải trăn trở về nó” - Peter Lynch.

Đầu tư luôn luôn bao gồm cả rủi ro và không chắc chắn. Đa dạng hóa danh mục đầu tư là cách chúng ta tìm đến sự cân bằng. Để giảm thiểu rủi ro, bạn phải xây dựng cơ cấu tài sản hợp lí, phân bổ vốn vào chứng khoán hay nhiều loại tài sản đầu tư có độ rủi ro khác nhau dựa trên những tỷ lệ đầu tư không giống nhau trên thị trường.

Điều lí tưởng nhất mà bạn có thể thực hiện là không “rót vốn” vào các khoản đầu tư tương đồng với nhau quá nhiều, giống như nguyên tắc “đừng bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ”. Về điều này, Peter Lynch có quan điểm rất sâu sắc: “Nhiều người tìm thấy 10 cổ phiếu mình thực sự quan tâm và chọn mua 3 trong số đó. Phần lớn 3 cổ phiếu đó luôn là sự lựa chọn sai lầm. Vì vậy, tôi chọn mua tất cả 10 cổ phiếu”.

d/ Mua thấp, bán cao

“Tôi nhận thấy rằng khi thị trường chứng khoán đi xuống và bạn mua các quỹ đầu tư một cách khôn ngoan, vào một thời điểm nào đó trong tương lai, bạn sẽ có được niềm vui” - Peter Lynch.

Đầu tư, đặc biệt là khi thị trường đi xuống có thể rất khó khăn. Vài năm trước, Rob Arnott, một nhà quản lý danh mục đầu tư nổi tiếng tại PIMCO (công ty quản lý đầu tư cung cấp giải pháp cho các tổ chức, chuyên gia tài chính và hàng triệu cá nhân trên toàn thế giới), đã đến nói chuyện với Brian Glazer.

Ông đưa ra quan điểm về cách các nhà đầu tư: Không mua cổ phiếu khi giá đắt (tăng) và bán khi giá rẻ (giảm). Điều này là hoàn toàn đúng! Có thể hiểu rằng các nhà đầu tư nên tìm cách mua với giá thấp hơn và bán với giá cao hơn bằng việc lợi dụng các biến động của thị trường.