# 2 PHƯƠNG PHÁP ĐẦU TƯ: WILLIAM J. O'NEIL — SĂN TÌM SIÊU CỔ PHIẾU VỚI CANSLIM
Phương pháp này không đi tìm cổ phiếu giá rẻ. Mà chúng ta sẽ chủ động tìm mua cổ phiếu đang... đắt. Đắt và còn tiếp tục tăng giá.
Ở bài trước, mình có kể cho mọi người nghe về Warren Buffett — về cách ông mua Coca-Cola rồi... gần như không làm gì suốt 30 năm. Về cách ông đi tìm những công ty tuyệt vời, bị định giá rẻ, rồi ôm thật chặt, thật lâu.
Còn hôm nay, mình kể với mọi người 1 người mạo hiểm hơn, có hệ thống hơn, và phương pháp của ông chọn những cổ phiếu vừa áp dụng được cả kỹ thuật lẫn cơ bản - CANSLIM
1. CHÀNG TRAI OKLAHOMA VÀ CÚ LỘT XÁC TỪ 5.000 ĐÔ
William O'Neil sinh năm 1933, ở Oklahoma City, đúng giữa thời kỳ Đại Khủng Hoảng. Gia đình không giàu có gì, nên ngay từ nhỏ ông đã quen với việc phải tự thân vận động. Sau này ông học ngành quản trị kinh doanh ở Đại học Southern Methodist, rồi đi lính không quân một thời gian, trước khi bước chân vào phố Wall.
Năm 1958, ông bắt đầu làm môi giới chứng khoán ở công ty Hayden, Stone & Co. tại Los Angeles. Và đây là chỗ mình thấy thú vị: ông không đi theo lối mòn của mấy ông môi giới thời đó. Ông ngồi nghiền ngẫm lại lịch sử các nhà đầu tư huyền thoại trước mình — trong đó có Jesse Livermore, một huyền thoại giao dịch nổi tiếng đầu thế kỷ 20.
Và rồi ông làm một việc mà lúc đó gần như chưa ai làm: dùng máy tính — thời đó máy tính còn to đùng, quý hiếm lắm — để phân tích dữ liệu hàng loạt cổ phiếu, tìm ra điểm chung giữa những cổ phiếu từng tăng giá mạnh nhất trong lịch sử.
Đầu năm 1962, thị trường chứng khoán Mỹ trải qua một đợt sụt giảm mạnh (thường gọi là "Kennedy Slide 1962"). O'Neil, theo đúng kỷ luật hệ thống của mình, đã bán hết cổ phiếu trước khi cú sập lớn xảy ra — dù ông không hề biết trước rằng thị trường sắp lao dốc thật sự vào mùa xuân năm đó.
Giữa năm 1962 — Không dừng ở việc "né đạn", O'Neil còn chủ động tấn công thị trường đang xuống bằng cách bán khống chuỗi bán lẻ giảm giá E.J. Korvette, đặt cược rằng cổ phiếu này sẽ tiếp tục rơi. Ông đúng — Korvette giảm giá, và ông thu lời từ vị thế short này. Đây là cú đặt cược đầu tiên trong chuỗi ba thương vụ ăn nên làm ra.
Cuối 1962 – đầu 1963 — Khi thị trường bắt đầu hồi phục sau cú sập, O'Neil chuyển hướng, tìm những cổ phiếu đang "bứt phá" khỏi đáy với sức mạnh rõ rệt. Ông chọn Chrysler — hãng xe đang hồi phục ngoạn mục sau giai đoạn khó khăn, giá bắt đầu tăng vọt kèm khối lượng giao dịch lớn. Ông dồn vốn mua vào, đúng như triết lý "trường đua ngựa" của mình: chọn con ngựa đang chạy nhanh nhất, chứ không phải con đang "ốm yếu chờ hồi".
Khoảng 1 năm nữa (tháng 11/2027), Phú Quốc sẽ đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Hòn đảo đang chứng kiến tốc độ đầu tư chưa từng có với tổng vốn trên 5 tỷ USD chỉ riêng cho hạ tầng và trung tâm hội nghị, cộng với hàng chục dự án bất động sản tỷ USD của Sun Group, Vingroup, Meyland, Thaigroup, BIM Group, CEO Group, TTC Group. Khối lưu trú tăng thêm 17.400 phòng chỉ từ Sun Group trong giai đoạn 2026–2027, chưa kể các chủ đầu tư khác. Trong khi đó, dân số thường trú Phú Quốc hiện khoảng 180.000 người, lượng khách Tết Bính Ngọ 2026 đạt 264.000 lượt trong một tuần. Câu hỏi để ngỏ: sau khi tuần lễ APEC kết thúc tháng 11/2027, ai sẽ lấp đầy khối lượng phòng, căn hộ và mặt bằng thương mại khổng lồ này?
Chỉ trong chưa đầy 4 tháng, chỉ số STAR50, rổ cổ phiếu AI và chip hàng đầu Trung Quốc, đã mất 40% giá trị, tương đương khoảng 480 tỷ USD bốc hơi. Thị trường chung giảm 20% từ đỉnh và đỏ lửa suốt 10 tuần liên tiếp. Reuters đã gọi thẳng tên hiện tượng này: bong bóng AI Trung Quốc đã vỡ. Nhưng "vỡ bong bóng" có thực sự là điều đang diễn ra không?
