NHNN mua USD trở lại: Tiền đi đâu, ai hưởng lợi và vì sao chưa thể vội mừng?
Ngân hàng Nhà nước vừa mở lại kênh mua USD ở mức 25.500 đồng/USD, làm dấy lên kỳ vọng về dòng tiền mới hỗ trợ lãi suất và chứng khoán. Thế nhưng, ngay phiên đầu tiên, tỷ giá liên ngân hàng lại ở mức 25.660 đồng/USD. Vì sao mức chênh lệch 160 đồng này có thể quyết định hiệu quả của cả chính sách?

NHNN mua USD, vì sao thị trường lại quan tâm?
Đầu tháng 11, hệ thống ngân hàng có dấu hiệu chịu áp lực thanh khoản. Lãi suất vay qua đêm giữa các ngân hàng tăng lên 6,07%/năm ngày 6/11, trước khi hạ về khoảng 4,3% vào ngày 11/11.

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), dữ liệu tổng hợp từ Dữ Liệu Kinh Tế
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) liên tiếp sử dụng hai công cụ hỗ trợ nguồn tiền đồng. Đầu tiên là nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày, đã cung ứng gần 50.000 tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng ngày 9/11. Các ngân hàng nhận VND sau khi bán USD và cam kết thực hiện giao dịch ngược lại khi hợp đồng đáo hạn. Tiếp đó, từ ngày 11/11, NHNN triển khai mua USD giao ngay vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần, với giá 25.500 đồng/USD.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ mua giao ngay là giao dịch mua đứt, không có nghĩa vụ hoàn trả VND theo kỳ hạn của chính giao dịch đó.
Ví dụ, nếu NHNN mua 100 triệu USD, ngân hàng bán ngoại tệ sẽ nhận được 2.550 tỷ đồng. Nhờ đó, hệ thống có thể được bổ sung thanh khoản, còn NHNN nắm giữ thêm USD để tăng nguồn dự trữ ngoại hối.

Đây cũng là lý do chính sách xuất hiện lúc này đáng chú ý: ngoài nhu cầu vốn cuối năm, Việt Nam còn có động lực củng cố dự trữ ngoại hối sau giai đoạn suy giảm so với mức đỉnh đầu năm 2022. Nhưng có một điểm mà nhà đầu tư không nên bỏ qua:
Trong tuần đầu tháng 11, NHNN cùng lúc dùng ba công cụ để đưa tiền đồng vào hệ thống ngân hàng: cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO), hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày và mua USD giao ngay định kỳ từ ngày 11/11. Cả ba đều làm tăng lượng VND, nhưng khác nhau ở điểm quan trọng nhất: OMO và hoán đổi là tiền cho mượn, đến hạn phải trả; mua USD giao ngay là mua đứt, không có ngày thu hồi. Vì vậy, khi đọc tin "NHNN bơm tiền", câu hỏi cần đặt ra là: bơm bằng kênh nào, và tiền ở lại bao lâu?
Việc dùng thuật toán để tự động chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, phê duyệt tín dụng hay đặt lệnh chứng khoán đã và đang diễn ra ở Việt Nam. Thông tư 53/2026/TT-NHNN, chính thức có hiệu lực từ hôm nay 15/11/2026, đánh dấu lần đầu một khung pháp lý riêng, với hạn mức giao dịch tự động tối đa 100 triệu đồng/ngày cho cá nhân và 500 triệu đồng/ngày cho tổ chức. Câu hỏi quan trọng hơn: khung mới này có thực sự kiểm soát được những rủi ro dữ liệu vốn đã âm thầm tồn tại nhiều năm?

