Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Nhật Bản: doanh nghiệp Việt mang về những thỏa thuận nào?
|10 phút đọc
Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8 đến 11/11/2026 là chuyến công du cấp Tổng Bí thư đầu tiên tới Tokyo sau 11 năm. Tại Diễn đàn Công tư về hợp tác Kinh tế và Khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản và các hoạt động bên lề, nhiều doanh nghiệp Việt đã trao các thỏa thuận với đối tác Nhật.
Bốn ngày công du Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (8-11/11/2026) không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao sau 11 năm, mà còn trở thành "chất xúc tác" trực tiếp trên bàn đàm phán của các tập đoàn lớn. Hàng loạt kế hoạch vốn chỉ nằm trên giấy hoặc giằng co nhiều tháng trước đó đã nhanh chóng bước ra ánh sáng tại Tokyo.
Với hơn 80 tỷ USD vốn đăng ký tại 5.800 dự án, Nhật Bản hiện là nhà đầu tư ngoại lớn thứ ba tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhìn vào danh mục văn kiện vừa trao tại Diễn đàn Công tư về hợp tác Kinh tế và Khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, khẩu vị của người Nhật đã khác: thay vì tìm kiếm nhân công giá rẻ hay gia công đơn thuần, họ đang bắt tay doanh nghiệp Việt ở 4 mặt trận chiến lược mới.
Không còn chỉ gia công phần mềm: FPT mang gì lên bầu trời Nhật Bản?
Trước chuyến đi, tham vọng xây dựng một "thủ phủ máy bay không người lái" tại Việt Nam mới chỉ là định hướng được Chủ tịch FPT Trương Gia Bình chia sẻ trong nước, trong khi hợp tác của Tập đoàn FPT (HoSE: FPT) tại Nhật Bản lâu nay chủ yếu xoay quanh dịch vụ CNTT truyền thống.
Bước ngoặt diễn ra ngày 9/11 tại Tokyo, khi FPT trao liền hai biên bản ghi nhớ (MoU) liên quan đến thiết bị bay không người lái (UAV) và kinh tế tầm thấp – hệ sinh thái hoạt động kinh tế sử dụng không phận ở độ cao thấp, với các ứng dụng như vận tải, giám sát hạ tầng và cứu hộ.
Cụ thể, FPT hợp tác với NTT e-Drone Technology trong nghiên cứu, phát triển bộ điều khiển và thương mại hóa UAV tại Việt Nam và Nhật Bản. Cùng ngày, Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam do FPT dẫn dắt ký thỏa thuận với Hiệp hội Xúc tiến Đặc khu Chiến lược Quốc gia Kaga (tỉnh Ishikawa), hướng tới nghiên cứu xây dựng cụm công nghiệp và cơ sở sản xuất UAV tại Việt Nam. Đây là bước mở rộng hệ sinh thái công nghệ cao của FPT, bên cạnh bán dẫn và trí tuệ nhân tạo có chủ quyền (Sovereign AI).
Khoảng 1 năm nữa (tháng 11/2027), Phú Quốc sẽ đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Hòn đảo đang chứng kiến tốc độ đầu tư chưa từng có với tổng vốn trên 5 tỷ USD chỉ riêng cho hạ tầng và trung tâm hội nghị, cộng với hàng chục dự án bất động sản tỷ USD của Sun Group, Vingroup, Meyland, Thaigroup, BIM Group, CEO Group, TTC Group. Khối lưu trú tăng thêm 17.400 phòng chỉ từ Sun Group trong giai đoạn 2026–2027, chưa kể các chủ đầu tư khác. Trong khi đó, dân số thường trú Phú Quốc hiện khoảng 180.000 người, lượng khách Tết Bính Ngọ 2026 đạt 264.000 lượt trong một tuần. Câu hỏi để ngỏ: sau khi tuần lễ APEC kết thúc tháng 11/2027, ai sẽ lấp đầy khối lượng phòng, căn hộ và mặt bằng thương mại khổng lồ này?
Chỉ trong chưa đầy 4 tháng, chỉ số STAR50, rổ cổ phiếu AI và chip hàng đầu Trung Quốc, đã mất 40% giá trị, tương đương khoảng 480 tỷ USD bốc hơi. Thị trường chung giảm 20% từ đỉnh và đỏ lửa suốt 10 tuần liên tiếp. Reuters đã gọi thẳng tên hiện tượng này: bong bóng AI Trung Quốc đã vỡ.
Nhưng "vỡ bong bóng" có thực sự là điều đang diễn ra không?
Trong lĩnh vực nông nghiệp số, Công ty Công nghệ thông tin VNPT (VNPT-IT) cùng ba đối tác Nhật Bản gồm Niinuma Tomofarm, NTT e-MOI và NTT Agritechnology cũng ký hợp đồng nguyên tắc hợp tác ngày 9/11. Các bên dự kiến kết hợp nền tảng VNPT Green với hệ thống hỗ trợ canh tác từ xa của Nhật Bản nhằm số hóa dữ liệu sản xuất, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và phát triển chuỗi cung ứng nông sản chất lượng cao. Thỏa thuận sẽ được thử nghiệm trước khi xem xét mở rộng triển khai.
Sau khách Mỹ, lộ diện "ông lớn" Nhật Bản muốn gom cổ phần mỏ Núi Pháo của Masan
Không chỉ dừng ở phần mềm, doanh nghiệp Việt đang tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng vật liệu toàn cầu thông qua thương vụ tại Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) – công ty con vận hành mỏ đa kim Núi Pháo của Masan Group (HoSE: MSN).
Quá trình tái cấu trúc vốn tại MSR thực tế đã khởi động từ đầu năm 2026. Sau khi công bố kế hoạch chuyển nhượng tối đa 5% cổ phần hồi tháng 4, đến tháng 10/2026, Masan hoàn tất bán 4,99% vốn cho đối tác Elmet (Mỹ) với mức định giá vốn chủ sở hữu khoảng 2,5 tỷ USD, qua đó giảm sở hữu về khoảng 87,46%. Dù Masan tuyên bố sẽ tiếp tục bán thêm cổ phần (miễn giữ quyền kiểm soát quanh mức 75%), danh tính nhà đầu tư tiếp theo vẫn là ẩn số trước thềm chuyến công du.
Phải đến ngày 9/11 tại Tokyo, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mảnh ghép mới đã chính thức lộ diện khi Masan ký MoU với tập đoàn đa ngành Sojitz. Theo thỏa thuận, đối tác Nhật Bản dự kiến mua 5% cổ phần MSR, đồng thời phân phối vonfram tinh chế của doanh nghiệp vào thị trường Nhật Bản để phục vụ các ngành sản xuất chip bán dẫn, phần cứng AI và hàng không vũ trụ. Hai bên đặt mục tiêu hoàn tất thẩm định để ký hợp đồng chính thức trước cuối năm 2026.
Thương vụ tỷ đô còn đang "mặc cả" của VPBank và làn sóng vốn Nhật tìm đường vào ngân hàng Việt
Ở mảng tài chính – ngân hàng, tâm điểm chú ý xoay quanh cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng giữa VPBank (HoSE: VPB) và cổ đông chiến lược SMBC Group. Tháng 4/2026, cổ đông VPBank đã thông qua phương án chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư ngoại. Đến tháng 9/2026, Reuters đưa tin SMBC – hiện nắm 15% vốn VPBank – muốn nâng sở hữu lên gần mức trần 20%, đúng bằng quy mô lô hơn 624 triệu cổ phiếu nói trên, nhưng hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về giá.
Giữa lúc thương vụ vẫn đang trong giai đoạn đàm phán giá, cuộc hội kiến trực tiếp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc SMBC Toru Nakashima tại Tokyo đã phát đi tín hiệu ủng hộ rõ nét. Tổng Bí thư đánh giá quan hệ hợp tác giữa SMBC và VPBank là minh chứng cho cam kết đầu tư lâu dài của ngân hàng Nhật Bản tại Việt Nam, đồng thời đề nghị SMBC tiếp tục thu xếp vốn dài hạn cho các dự án hạ tầng và năng lượng sạch. Dù VPBank và SMBC chưa công bố chốt giao dịch, sự ghi nhận ở cấp cao nhất là chất xúc tác đáng kể cho tiến trình đàm phán của hai bên.
Cùng thuộc nhóm ngân hàng có cổ đông chiến lược Nhật Bản, nếu suốt 15 năm qua quan hệ giữa Vietcombank (HoSE: VCB) và Mizuho Bank (nắm khoảng 15% vốn) vận hành theo khung hợp tác sẵn có, thì sáng 9/11 tại Tokyo, hai bên đã ký MoU làm sâu sắc hơn quan hệ toàn diện. Bên cạnh việc vừa tăng vốn thêm 100 triệu USD cho mỗi chi nhánh tại Việt Nam, Mizuho Bank đang xúc tiến tham gia mua thêm cổ phần Vietcombank trong đợt phát hành riêng lẻ sắp tới.
Ở kênh đầu tư gián tiếp, ngày 9/11, Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) cũng ký MoU với Daiwa Corporate Investment (DCI, thuộc Tập đoàn Daiwa Securities) nhằm dẫn vốn từ mạng lưới ngân hàng khu vực Nhật Bản vào doanh nghiệp Việt. Cùng ngày, SSIAM công bố thỏa thuận đầu tư vào Công ty Tài chính Tổng hợp Cổ phần Điện lực (HoSE: EVF) với quy mô đợt chào bán dự kiến hơn 1.100 tỷ đồng từ nguồn quỹ hợp tác với đối tác Nhật Bản, dù việc giải ngân thực tế vẫn chờ các phê duyệt cuối cùng.
Khi Vinhomes và Mitsubishi không chỉ bàn chuyện xây nhà: Cuộc dịch chuyển sang AI và năng lượng xanh
Sự thay đổi khẩu vị hợp tác trước và sau chuyến đi thể hiện rõ nét nhất ở nhóm hạ tầng và năng lượng. Suốt từ năm 2019 đến trước tháng 11/2026, mối quan hệ giữa Vinhomes (HoSE: VHM) và Mitsubishi Corporation, tập đoàn sở hữu gần 1.200 công ty thành viên tại 80 quốc gia với tổng tài sản khoảng 3,93 triệu tỷ đồng, chủ yếu gói gọn trong việc phát triển các khu đô thị nhà ở và thương mại.
Tuy nhiên, với bản MoU hợp tác chiến lược toàn diện ký ngày 10/11 tại Tokyo, hai bên đã vượt ra khỏi mảng bất động sản truyền thống để mở rộng sang loạt lĩnh vực hoàn toàn mới: logistics, khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu (Data Center), ứng dụng AI, công trình xanh và tiếp cận nguồn tài chính xanh quốc tế. Kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026 với doanh thu thuần 202.586 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế vượt 75.000 tỷ đồng và tổng tài sản 1,34 triệu tỷ đồng là cơ sở để Vinhomes cùng đối tác Nhật Bản nghiên cứu các mảng hạ tầng đòi hỏi vốn lớn này.
Tương tự ở mặt trận năng lượng, bên cạnh việc các dự án điện khí như Trung tâm nhiệt điện Ô Môn nhận được cam kết thu xếp vốn vay từ phía Nhật Bản, Petrolimex (HoSE: PLX) cũng ký MoU hợp tác toàn diện với ENEOS Corporation. Thay vì chỉ dừng ở giao thương xăng dầu truyền thống, thỏa thuận mới vừa giúp Petrolimex chủ động nguồn cung dài hạn, vừa mở đường nghiên cứu nhiên liệu sạch và nhiên liệu sinh học phục vụ mục tiêu Net Zero.
Từ chữ ký tại Tokyo đến tiền về tài khoản: Nhà đầu tư cần chờ thêm điều gì?
Nhìn lại 4 ngày tại Tokyo, sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao nhất đã giúp nâng tầm quan hệ kinh tế Việt – Nhật từ gia công, thương mại đơn thuần sang đồng phát triển UAV, vật liệu bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI và năng lượng xanh.
Tuy nhiên, giới đầu tư cần giữ sự tỉnh táo: phần lớn văn kiện vừa trao vẫn đang ở cấp độ Biên bản ghi nhớ (MoU), tức cam kết bước đầu chứ chưa phải hợp đồng thương mại hay dòng tiền đã giải ngân. Từ chữ ký trên bản MoU đến khi lợi nhuận hạch toán lên báo cáo tài chính vẫn còn phụ thuộc vào quá trình thẩm định, đàm phán giá và thủ tục pháp lý. Do đó, thay vì chỉ nhìn vào hiệu ứng tin tức ngắn hạn, việc theo sát xem liệu Masan và Sojitz có kịp ký hợp đồng chính thức trước cuối năm 2026, VPBank và SMBC chốt giá ở mức nào cho lô 624 triệu cổ phiếu, hay dự án Data Center đầu tiên của Vinhomes – Mitsubishi bao giờ khởi công mới là thước đo thực chất nhất cho giá trị cổ phiếu trên sàn.
Quý III/2026, Masan (MSN) ghi nhận doanh thu thuần 36.981 tỷ đồng (+74,7% so với cùng kỳ) và lợi nhuận sau thuế công ty mẹ 3.671 tỷ đồng (+203,7%, gấp khoảng ba lần). Tungsten của Masan High-tech giải thích đà tăng so với cùng kỳ, còn khoản lỗ tài chính ròng thu hẹp mạnh hơn dự kiến là yếu tố chính khiến lợi nhuận vượt dự phóng. Tuy nhiên, giá cổ phiếu chưa phản ứng tương xứng: phần vượt kỳ vọng dựa nhiều vào giá hàng hóa ở vùng đỉnh và các khoản tài chính, biên lợi nhuận của MML và MSR thấp hơn kỳ vọng, còn nợ vay lớn và nghĩa vụ CrownX vẫn chưa được gỡ. Dù định giá được đánh giá là rẻ (P/E trượt 11,3x so với thị trường 13–14x), cổ phiếu có thể cần thêm chất xúc tác rõ ràng mới được định giá lại.
Chủ đề giá cả đất , bất động sản bám rất chặt mọi ngác ngách của cuộc sống chúng ta . Thời gian tới giá cả mặt hàng này sẽ giảm hay tăng , điều gì sẽ tác động vô thị trường làm thay đổi giá cả ? Các điểm mới mang tính quyết liệt gồm nội dung nào ? Mảng bất động sản nào chịu tác động lớn theo các quyết sách và định hướng của chính phủ đây ?
Các câu hỏi trên sẽ được làm rõ theo các phần cụ thể của bài viết .
Chính phủ đang đẩy nhanh gỡ vướng cho các dự án điện lớn bị chậm nhiều năm để bảo đảm đủ điện cho tăng trưởng. Điển hình là nhà máy LNG Công Thanh (Thanh Hóa, 1.500 MW, dự kiến vận hành 2031–2035), nơi Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát trách nhiệm, hoàn thiện thủ tục và chứng minh năng lực tài chính của chủ đầu tư. Thủ tướng cũng yêu cầu đánh giá từng dự án để có phương án thay thế khi chậm, còn Luật Điện lực đang được sửa đổi để tháo gỡ điểm nghẽn về quy hoạch, đầu tư và huy động vốn. Các cuộc họp mới chỉ đặt ra hướng xử lý, nên tiến độ thực tế mới là thước đo.
Sáng 23/10/2026 (thứ Sáu tuần trước), Tập đoàn Lotte và Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (HOSE: PDR) tổ chức lễ khởi công tổ hợp Lotte Eco Smart City Thu Thiem tại phân khu chức năng 2A, Khu đô thị mới Thủ Thiêm, phường An Khánh, TP.HCM. Dự án có tổng vốn đầu tư 60.000 tỷ đồng (khoảng 2,32 tỷ USD), diện tích 7,45 ha, gồm 6 lô đất liền kề quy hoạch thành tổ hợp đa chức năng. Thế nhưng trong phiên giao dịch đầu tuần hôm nay (26/10), cổ phiếu PDR lại giảm 3,70% xuống 11.700 đồng/cp – mức thấp nhất trong phiên – với khối lượng khớp 6,65 triệu đơn vị, cao hơn mức trung bình 10 phiên (5,5 triệu). Vốn hóa thị trường của PDR hiện ở mức 12.073,5 tỷ đồng.
